Gökçeklerin yurt dışı serveti kamuoyunda büyük yankı uyandıran gelişmelerle birlikte eski bir belediye başkanının ailesine ait Avrupa merkezli işlemler mercek altına alındı. İbrahim Melih Gökçek (Melih Gökçek) 23 yılı aşkın süre Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) başkanlığı yaptıktan sonra ailesinin Almanya Federal Cumhuriyeti (Almanya) ve Lüksemburg Grandüklüğü (Lüksemburg) topraklarında gerçekleştirdiği gayrimenkul alımları dikkat çekti. Oğul Ahmet Gökçek ile eşi Hülya Gökçek adına Köln kentinde kurulan HAMAG adlı şirketin sıfır çalışan ve sıfır ciro ile milyonlarca euro değerinde transfer aldığı belirlendi. Bu şirkete 2023 yılında Türkiye Cumhuriyeti (Türkiye) bankaları üzerinden 722 bin euro ve 3 milyon 857 bin euro aktarıldığı kayıtlara geçti. Transferlerin kaynağı konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ailenin Avrupa’daki faaliyetleri siyasi geçmişle birlikte değerlendirildiğinde birçok soruyu beraberinde getirdi.
Düsseldorf kentinde 18 daireli bina için toplam 4,5 milyon euro harcandığı Velbert beldesinde ise 8,5 milyon euroluk alışveriş merkezi sözleşmesinin imzalandığı ancak ödemelerin tamamlanamaması üzerine 500 bin euro ceza ödendiği öğrenildi. Lüksemburg’daki 280 milyon euroluk Massen Shopping Center için görüşmelerin de sürdüğü belirtilirken ailenin yerli ve milli söylemi ile bu yatırımlar arasındaki uyum tartışma yarattı. Yazının devamında şirketin kuruluş belgeleri ve vekalet süreci Düsseldorf’taki taşınmazın alım ve tadilat ayrıntıları Velbert sözleşmesinin fesih şartları ile Lüksemburg’daki büyük proje ve sermaye kaynağı soruları dört ayrı başlıkta derinlemesine incelenecek. Finansal şeffaflık uzmanları bu tür yapıların yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Kamuoyu ailenin Avrupa’daki malvarlığı hakkında daha fazla bilgi bekliyor.
Bu tablo ortaya çıktıktan sonra ailenin kıta Avrupa’sındaki adımlarının nasıl organize edildiği sorusu öne çıktı ve ilk olarak şirket evraklarının incelenmesi gerekti. Köln’de kurulan yapının hukuki dayanakları vekaletname süreci ve ardından gelen yüksek tutarlı havale kayıtları bir bütün olarak ele alınmalıdır. Gökçeklerin yurt dışı serveti bu belgeler ışığında daha net görülebilir hale gelmektedir. Uzmanlar sıfır faaliyet gösteren bir tüzel kişiliğe kısa sürede milyonlarca euro girmesinin olağan ticari pratiklerle örtüşmediğini belirtmektedir. Kamuoyunun bu noktada şeffaf bir denetim beklemesi doğaldır.
HAMAG Şirketinin Kuruluş Süreci ve Sermaye Akışı
2022 yılında Çeşme 1. Noterliği aracılığıyla verilen vekaletname ile Filiz Polat İşler Hülya Gökçek adına Almanya’da şirket kurmak üzere yetkilendirildi. Köln kentinde 30 bin euro sermaye ile faaliyete geçen tüzel kişiliğin unvanı aile bireylerinin adlarının baş harflerinden oluşturuldu. Gökçek soyunun yabancı ülkelerdeki varlıkları bu küçük sermayeli yapı üzerinden büyümeye başladı. Şirketin kuruluşundan kısa süre sonra Türkiye’deki bir banka hesabından ilk yüksek tutarlı havaleler gerçekleşti. Hiçbir personel istihdam edilmemesi ve ciro kaydı bulunmaması dikkat çekici bir ayrıntı olarak duruyor. Hukukçular böyle bir yapının yalnızca varlık barındırma amacıyla kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor.
2023 yılı içinde önce 722 bin euro ardından 3 milyon 857 bin euro tutarında iki ayrı transfer kayda geçti. Gökçeklerin yurt dışı serveti bu havalelerle somut bir zemine oturdu çünkü paralar doğrudan taşınmaz alımına yönlendirildi. Transferlerin hangi ticari faaliyet karşılığı yapıldığına dair kamuya açık bir belge henüz paylaşılmadı. Bankacılık uzmanları sınır ötesi yüksek tutarlı işlemlerin kaynak belgesi olmadan gerçekleşmesinin risk oluşturduğunu ifade ediyor. Bu durum MASAK benzeri mali istihbarat birimlerinin inceleme yapmasını gündeme getirebilir. Ailenin uzun yıllar kamuda üst düzey görev üstlenmiş olması konuyu daha da hassas kılmaktadır.
Şirketin sıfır çalışan ve sıfır ciro profili ticari bir işletmeden ziyade varlık yönetim aracı izlenimi vermektedir. Dışarıdaki servet birikimi bu tür yapılarda sıkça görülen bir model olarak değerlendiriliyor. Alman ticaret sicili kayıtları faaliyet raporlarının boş olduğunu gösteriyor. Ekonomistler bu tablonun vergi planlaması veya servet koruma amacıyla kurulmuş olabileceğini belirtiyor. Türkiye’den çıkan sermayenin geri dönüşü ve vergilendirilmesi konusu da ayrıca tartışılmalıdır. Kamuoyu bu şirketin gerçek amacının ne olduğunu merak etmektedir.
Düsseldorf Kentindeki Bina Alımı ve Tadilat Harcamaları
Hülya Gökçek Düsseldorf’un seçkin semtlerinden birinde bulunan 18 daireli binayı yurt olarak kullanmak gerekçesiyle 3 milyon 857 bin euro bedelle satın aldı. Gökçeklerin yurt dışı serveti bu işlemle ilk somut gayrimenkul yatırımı haline geldi. Binanın üzerine 500 bin euronun üzerinde tadilat harcaması yapıldığı belirlendi. Toplam maliyet böylece 4,5 milyon euro seviyesine yaklaştı. Gayrimenkul değerleme uzmanları semtin konumu nedeniyle fiyatın piyasa koşullarına uygun olduğunu kabul ediyor. Ancak ödemenin kaynağının belirsizliği asıl tartışmayı oluşturuyor.
Tadilat sürecinde kullanılan malzemeler ve işçilik bedelleri Almanya’daki inşaat maliyetleriyle uyumlu görünüyor. Ailenin yurtdışı zenginlikleri bu harcamalarla daha da görünür hale geldi. Binanın 18 bağımsız bölümden oluşması ileride kira geliri elde etme potansiyeli taşıyor. Şehir planlamacıları Düsseldorf’taki bu tür yapıların öğrenci yurdu veya kısa süreli konaklama için dönüştürülebileceğini belirtiyor. Yatırımın uzun vadeli getiri hesapları henüz kamuoyuna yansımadı. Bu taşınmazın tapu kayıtlarındaki hak sahipliği de incelenmesi gereken bir başlık olarak duruyor.
Avrupa gayrimenkulleri arasında Düsseldorf pazarı yabancı yatırımcılar için istikrarlı kabul edilir. Uzmanlar Türk sermayesinin bu kente yönelmesinin döviz kuru avantajı ve Avrupa Birliği içindeki hukuki güvence arayışıyla açıklanabileceğini söylüyor. Ancak kamu görevi geçmişi olan ailelerin bu tür alımlarında ek beyan yükümlülüğü tartışılmaktadır. Alman makamları yabancı alıcıların kaynak belgesi sunmasını son yıllarda daha sıkı denetlemektedir. Bu uygulamanın Türkiye ile ikili bilgi paylaşımını da etkileyeceği öngörülüyor. Yatırımın yerel ekonomiye katkısı sınırlı kalabilir çünkü şirket faaliyet göstermemektedir.
Bina alımının ardından yapılan tadilatın kapsamı enerji verimliliği ve yangın güvenliği standartlarını karşılamak üzere planlanmış olabilir. Finans analistleri 500 bin euroluk ek harcamanın binanın değerini artırdığını kabul ediyor. Bu tür iyileştirmeler ileride satış veya kiralama sırasında avantaj sağlar. Yine de toplam 4,5 milyon euroluk çıkışın Türkiye ekonomisine etkisi sermaye kaybı olarak okunmaktadır. Uzmanlar benzer yatırımların kayıt altına alınması gerektiğini vurguluyor. Şeffaf bir mal beyanı sistemi bu tür soruları azaltabilir.
Velbert’teki Alışveriş Merkezi Anlaşması ve Fesih Cezaları
Düsseldorf’un 40 ile 50 kilometre dışındaki Velbert beldesinde 5 dükkan ve 18 daireden oluşan alışveriş merkezi için 21 Mayıs 2025 tarihinde noter huzurunda 8,5 milyon euroluk sözleşme imzalandı. Gökçeklerin yurt dışı serveti bu adımla daha büyük ölçekli bir yatırıma yöneldi. Sözleşmede ödemelerin aksaması halinde günlük 345 euro ceza öngörüldü. Aile yükümlülüklerini zamanında yerine getiremedi. Alman mülk sahibi ile iki Türk aracıya toplam 500 bin euro fesih bedeli ödendi. Bu tutarın 300 bin euroluk kısmı Alman tarafına 100 bin euroluk kısımları ise aracılara aktarıldı.
Aracılardan biri 100 bin euroluk ödemenin eksik kaldığını ileri sürerek Almanya’da dava açtı. Gökçeklerin yurt dışı serveti böylece yalnızca alım değil yargı süreciyle de gündeme geldi. Mahkeme süreci devam ederken ailenin ek mali yük altına girdiği görülüyor. Hukukçular noter sözleşmelerindeki ceza maddelerinin Alman hukukunda sıkı uygulandığını belirtiyor. Bu tür anlaşmazlıklar yabancı yatırımcılar için ek risk oluşturur. Dava sonucunun tapu devri ve tazminat miktarını etkilemesi bekleniyor.
Soyunun yurt dışı malvarlığı bu başarısız işlemle birlikte hem maddi kayıp hem de hukuki maliyet üretti. Ekonomistler 8,5 milyon euroluk bir projeden 500 bin euro ceza ile çıkılmasının planlama eksikliğine işaret ettiğini söylüyor. Velbert’teki mülkün konumu Düsseldorf’a yakınlığı nedeniyle değerli kabul edilir. Ancak ödeme planının gerçekçi hazırlanmadığı anlaşılmaktadır. Kamuoyu bu sürecin nasıl finanse edileceğinin baştan hesaplanıp hesaplanmadığını sorgulamaktadır. Benzer sözleşmelerin gelecekte daha dikkatli incelenmesi öneriliyor.
Lüksemburg Projesi Kaynak Sorusu ve Alınması Gereken Önlemler
Aile Lüksemburg’daki Massen Shopping Center adlı 280 milyon euro değerindeki alışveriş merkezi için de görüşmeler yürüttü. Gökçeklerin yurt dışı serveti bu ölçekteki bir hedefle birlikte ulusal sınırları aşan bir boyuta ulaştı. Görüşmelerin hangi aşamada olduğu ve teminat olup olmadığı henüz netleşmedi. Bu tutar Düsseldorf ve Velbert işlemlerinin toplamını kat kat aşmaktadır. Finans uzmanları böyle bir alımın ancak kurumsal kredi veya ortaklık modeliyle mümkün olabileceğini belirtiyor. Kaynak sorusu bu noktada daha da belirginleşiyor.
Gökçek ailesinin Avrupa varlıkları her fırsatta dile getirilen yerli ve milli duruşla çelişkili bir görüntü oluşturuyor. Siyaset bilimciler uzun süre yerel yönetimde kalmış isimlerin ailelerinin yurt dışında büyük yatırımlar yapmasının kamuoyu nezdinde güven erozyonu yarattığını ifade ediyor. 23 yıllık ABB döneminde oluşan ilişki ağlarının bu sermaye birikimine nasıl katkı sağladığı sorusu açık duruyor. Analistler servetin meşru ticari faaliyetlerden mi yoksa başka kanallardan mı geldiğinin belgelenmesi gerektiğini vurguluyor. Bu belirsizlik hem aileyi hem de kamuoyunu rahatsız etmektedir. Şeffaflık talebi artık kaçınılmaz hale gelmiştir.
Sermaye çıkışının gayrimenkul sektörüne etkileri Almanya ve Lüksemburg piyasalarında sınırlı da olsa fiyat baskısı yaratabilir. Türk yatırımcıların Avrupa’daki payı son yıllarda artmış durumda ve bu durum yerel düzenleyicilerin dikkatini çekiyor. Vergi uzmanları çifte vergilendirme anlaşmaları çerçevesinde beyan yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğinin denetlenmesini öneriyor. Türkiye’de kamu görevlileri ve yakınları için mal bildirimi sisteminin aile bireylerini de kapsayacak biçimde genişletilmesi tartışılıyor. Uluslararası bilgi değişim anlaşmalarının daha etkin kullanılması sermaye hareketlerinin izlenmesini kolaylaştırır. Bu önlemler benzer soruların tekrarlanmasını azaltabilir.
Kamuoyunun beklediği en somut adım transferlerin kaynağına dair resmi incelemedir. Maliye ve içişleri birimleri koordineli çalışarak hem yurt içi hem yurt dışı kayıtları karşılaştırabilir. Uzmanlar bu tür dosyaların zaman aşımına uğramadan ele alınması gerektiğini belirtiyor. Ailenin açıklama yapması veya belgelerini paylaşması süreci hızlandırır. Avrupa’daki tapu ve şirket sicilleri zaten kamuya açıktır ve ek bilgi talebi mümkündür. Güvenilir bir sonuç ancak belgelere dayalı şeffaf bir süreçle elde edilebilir. Bu tablo hem siyaset hem ekonomi açısından ders niteliği taşımaktadır.
